МЕКТЕПТЕГІ ОҚЫТУ ҮДЕРІСІНДЕГІ СУ ЭКОЖҮЙЕЛЕРІ
DOI:
https://doi.org/10.54251/2522-4026.2026.29.12qazТүйінді сөздер:
биоалуантүрлілік, экологиялық білім беру, далалық практикалар, Батыс Қазақстан, макрофиттер, ескі арна көлдері, эвтрофикация, сапробтылықАннотация
Мақалада Батыс Қазақстанның алты жайылма көлінің су экожүйелеріне жоғары су
өсімдіктеріне (макрофиттерге) басымдық бере отырып жасалған кешенді талдау және оларды
мектепте оқытуда пайдалану жолдары ұсынылған. Көлдердің жай-күйіне гидроботаникалық бағалау
жүргізілді: макрофиттердің флористикалық құрамы анықталды, негізгі фитоценоздар сипатталды
және биоалуантүрлілік, сапробтылық пен трофтылық индекстері есептелді. Нәтижелер көлдердің
көпшілігінің мезотрофты-эвтрофты мәртебесін (судың мөлдірлігі 30–40 см) көрсетті, ал көлдердің
бірі (Прорва) жоғары мөлдірлікпен (~200 см) және төмен трофтылықпен ерекшеленеді. Жүзгіш
және суға батқан макрофиттердің (рдесттер, мүйізжапырақтар және т.б.) көптігі су қоймаларының
өзін-өзі реттеуіндегі және қоректік заттарды биофильтрациялаудағы макрофитті өсімдіктердің
маңызды рөлін айғақтайды. 7-сынып оқушыларының қатысуымен өткен педагогикалық апробация
макрофиттерді зерттеу бойынша далалық практикаларды енгізу су экожүйелері туралы пәндік
білімді арттырып, экологиялық құндылықтарды нығайтатынын көрсетті. Зерттеу жергілікті
гидроботаникалық зерттеулерді оқу үдерісіне экологиялық сауаттылық пен мониторинг дағдыларын
қалыптастыру құралы ретінде интеграциялау әлеуетін растайды.

