ӨЗБЕК КСР-ДА ӘДЕБИЕТТІҢ ДАМУЫНДАҒЫ ӘЙЕЛ ЗИЯЛЫЛАРЫНЫҢ РӨЛІ (1920–1930 жж.)
DOI:
https://doi.org/10.54251/2522-4026.2026.30.02qazТүйінді сөздер:
әйел зиялылары, ӨзбекКСР, әдебиет, жәдидшілдік, кеңестік кезең, әйелдер баспасөзіАннотация
Мақалада 1920-1930 жылдары Өзбек КСР-де әдебиеттің дамуына әйел зиялыларының қосқан үлесі қарастырылады. Зерттеуде әйел авторлардың қалыптасуына және олардың әдеби үдерістерге қатысуына ықпал еткен әлеуметтік-мәдени және саяси жағдайлар талданады. Әйелдердің білім алуы мен зияткерлік белсенділігінің негізін қалаған жәдидтік реформалық қозғалысқа ерекше назар аударылады. Зерттеу архив материалдарына, мерзімді басылымдарға, соның ішінде «Yangi yo‘l» журналына, сондай-ақ естелік деректерге негізделген. Мақалада әйел зиялылары әдебиеттің дамуына үлес қосып қана қоймай, қоғамдағы кең ауқымды өзгерістерді де бейнелегені дәлелденеді. Атап айтқанда, «Шетел» бөлімі Қытай, Үндістан және Африка сияқты елдердегі әйелдердің өмірі туралы материалдарды ұсына отырып, жергілікті әйелдердің дүниетанымын кеңейтуде маңызды рөл атқарды. Сонымен қатар, медицина, математика және геометрия сияқты пәндермен байланысты ғылыми-танымал материалдарды қосу әйелдердің сауаттылығын арттыруға ықпал етіп қана қоймай, олардан қоғамның білімді және белсенді мүшелерін қалыптастыруға бағытталған. Осы зерттеу аясында "Янги йол" журналымен белсенді жұмыс істеген әйелдердің хронологиялық тәртібін және олардың жұмысының тақырыптық бағыттарын байқауға болады

