«ТІЛДІК ТҰЛҒА» ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ ҚАЗІРГІ ЗАМАНҒЫ ҒЫЛЫМИ ПАРАДИГМАДАҒЫ ПӘНАРАЛЫҚ САНАТ РЕТІНДЕ

Аннотация

Мақала қазіргі заманғы ғылыми парадигмада пәнаралық интегратор мәртебесін алатын антропоцентрикалық лингвистиканың орталық санаты ретінде «тілдік тұлға» тұжырымдамасын талдауға арналған. Жаһандану және коммуникацияны цифрландыру жағдайында сөйлеу әрекетінің жеке аспектілерін зерттеу тар колингвистикалық тәсіл шеңберінен шығуды талап етеді. Жұмыстың мақсаты «тілдік тұлға» санатының интеграциялық әлеуетін экспликациялау және оның гуманитарлық білім жүйесіндегі орнын анықтау болып табылады. Автор ұғымның эволюциясын классикалық құрылымдық үлгілерден қазіргі заманғы көп өлшемді интерпретацияларға дейін қадағалау міндетін қояды. Зерттеудiң әдiснамалық негiзiн Ю.Н.Қараулов, Г.И.Богин, В.И.Карасик және Е.В.Иванцованың теориялық талдау және ғылыми тұжырымдамаларын синтездеу әдiстерi құрады. Лингвистика, психология, социология және лингвокультурология торабында тілдік тұлғаны қарастыруға мүмкіндік беретін жүйелі тәсіл қолданылады. М Зерттеудiң әдiснамалық негiзiн Ю.Н.Қараулов, Г.И.Богин, В.И.Карасик және Е.В. Иванцованың теориялық талдау және ғылыми тұжырымдамаларын синтездеу әдiстерi құрады. Тілдік тұлғаны лингвистика, психология, социология және лингвокультурология торабында қарастыруға мүмкіндік беретін жүйелі тәсіл қолданылады. Нәтижелері және талқылау: Мақалада тілдік тұлға бүгінгі таңда субъектінің когнитивтік, прагматикалық және этномәдени сипаттамаларын біріктіретін «өзекті жүйе құраушы ұғым» болып табылатыны негізделген. Қазіргі заманғы ғылыми парадигма фокусты тіл ұстаушының әмбебап моделінен коммуникативтік типтер мен тұлғаны дискурсивті іске асырудың алуан түрлілігіне ауыстыратыны анықталды. «Тілдік тұлға» ұғымы қазіргі ғылымда іргелі интердисциплинарлық термин ретінде түпкілікті орныққан, ол метафорикалық белгіден қатаң талдамалық санатқа өзгерген, терминнің эвристикалық құндылығы бар деген қорытынды жасалды: тілдік тұлға бүгінгі күні адамның әртүрлі көріністерін зерделеу үшін «жинау нүктесі» болып табылады, ол тек тіл жүйесін ғана емес, сонымен қатар оның артында тұрған құндылықтар иерархияларын, когнитивтік стратегиялар мен әлеуметтік рөлдерді зерттеуге мүмкіндік береді, бұл әсіресе цифрлық коммуникация дәуірінде өзекті болып табылады.